به گزارش پایگاه خبری راه وطن به نقل از ایرنا رئیس دفتر رئیسجمهور دوازدهم، توافق حاصل شده میان ایران و آمریکا را از موضع قدرت خواند و پرسید در شرایطی که بند به بند توافق مورد بررسی همه ارکان نظام قرار گرفته، چگونه برخی گروهها مخالف خوانی میکنند و اجازه موضعگیری به خود میدهند؟
محمود واعظی در گفتوگو با خبرنگار سیاسی ایرنا با اشاره به تحولات اخیر منطقه و تفاهم ایران و آمریکا اظهار کرد: در جریان تجاوز غیرقانونی ۴۰ روزه و پس از دو مرتبه حمله به میز گفت وگوهای صلحآمیز، که ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی با تمام ظرفیتهای سیاسی، نظامی و رسانهای خود وارد میدان تقابل نظامی شدند، دو عامل نقش تعیینکنندهای در تغییر موازنه قدرت و شکلگیری وضعیت جدید ایفا کرد.
وی افزود: نخستین عامل که منجر به شکل گیری وضعیت جدید شد، قدرت بازدارندگی رزمندگان غیور ما در سپاه و ارتش و واکنشهای نامتقارن دقیق، حسابشده و بهموقع بود که با ابتکار عمل در مدیریت صحنه، میدان تقابل را از مراکز کشور و جغرافیای ایران به دریای جنوب، حوزه انرژی و اقتصاد جهانی منتقل کردند.
رئیس دفتر رییس جمهور در دولت دوازدهم اضافه کرد: این جابجایی هوشمندانه در عرصه درگیری، نهتنها محاسبات طرف مقابل را برهم زد، بلکه نشان داد ایران توانایی آن را دارد که در صورت لزوم، ابعاد بحران را به حوزههایی بکشاند که برای طرفهای مقابل هزینههای سنگین و پیشبینیناپذیر به همراه داشته باشد.
واعظی بیان کرد: از منظر تحلیلی، این تحول را میتوان نمونهای از بازآرایی میدان تقابل در چارچوب بازدارندگی فعال دانست؛ رویکردی که در آن بازیگر دفاعکننده، بهجای محدود ماندن در چارچوبهای تحمیلشده از سوی طرف متجاوز، با تغییر سطح و جغرافیای مواجهه، معادله هزینه ـ فایده را به زیان طرف مقابل بازتعریف میکند.
وی عنوان کرد: در چنین الگویی، انتقال کانون فشار از یک حوزه صرفاً نظامی به عرصههای پیوندخورده با منافع بازیگران، عملاً دامنه پیامدهای بحران را به سطح درگیری منطقهای فراتر برده و آن را در سطحی گستردهتر از تعاملات قرار میدهد.
ابتکارات نامتقارن همچون پیامی بازدارنده به بازیگران منطقه عمل میکند
این کارشناس مسائل بین الملل اضافه کرد: از این منظر، ابتکارات نامتقارن، نهتنها میتواند بهعنوان ابزاری برای ایجاد موازنه در برابر برتریهای نظامی یا فناورانه تفسیر شود، بلکه در سطحی گستردهتر بهمنزله ارسال پیامی بازدارنده به سایر بازیگران نیز عمل میکند، پیامی مبنی بر اینکه تداوم فشار یا تشدید اقدامات خصمانه، بهطور اجتنابناپذیر پیامدهایی فراتر از میدان محدود نبرد به همراه خواهد داشت.
واعظی یادآور شد: در نتیجه، جابجایی هوشمند اهداف بازدارنده از جمله بستن تنگه هرمز در مدیریت صحنه درگیری، علاوه بر آنکه ابتکار عمل را از دست طرف مقابل خارج کرد، موجب شد محاسبات راهبردی بازیگران مقابل، دستخوش بازنگری جدی شود.
وی ادامه داد: هنگامی که هزینههای بالقوه یک تقابل از مرزهای نظامی به حوزههای حیاتی اقتصاد جهانی و امنیت انرژی تسری مییابد، طبیعتاً تصمیمگیران طرف مقابل با واقعیتهایی مواجه میشوند که ادامه مسیر تقابل را از منظر عقلانیت راهبردی پرهزینه و فاقد توجیه میسازد و در نهایت میتواند آنان را به سمت پذیرش راهحلهای سیاسی و بازگشت به مسیر مذاکره سوق دهد.
حضور مردم پیام روشنی از انسجام ملی به طرف مقابل منتقل کرد
واعظی حضور پرقدرت و معنادار مردم در حمایت از ایران، نظام و رزمندگان را دومین عاملی برشمرد که طرف آمریکایی را پای میز مذاکره کشاند و عنوان کرد: این حضور حماسی و فاخر، پیام روشنی از انسجام ملی و پشتیبانی اجتماعی از تصمیمات کلان کشور به طرف مقابل منتقل کرد. همبستگی اجتماعی، به موازات توانمندیهای میدانی، موجب شد طرف آمریکایی به این جمعبندی برسد که ادامه مسیر تقابل نهتنها دستاوردی برای آنان نخواهد داشت، بلکه میتواند هزینههای گستردهتری نیز به همراه داشته باشد.
واعظی با بیان اینکه برآیند این دو مؤلفه در نهایت آنان را به تکاپو برای برقراری آتشبس و بازگشت به مسیر گفتوگو واداشت، تصریح کرد: در عین حال باید توجه داشت که هیچ جنگی صرفاً با توقف درگیریها به نتیجه مطلوب نمیرسد، بلکه دستاوردهای میدان باید در فرآیند مذاکرات تثبیت و به امتیازاتی پایدار برای آینده کشور تبدیل شود. امری که خوشبختانه در این مقطع نیز مورد توجه قرار گرفت و بهدرستی پیگیری میشود.
ترامپ هیچ درس جدی از این جنگ ۴۰ روزه نگرفت
وی ادامه داد: متأسفانه، ترامپ هیچگونه درس جدی از این جنگ ۴۰ روزه نگرفت و با وجود اینکه به هیچ یک از اهداف اعلامی خود دست نیافته بود، بنا داشت همان رویکرد غیرسازنده استفاده از قدرت از جمله فشار، تهدید و تحمیل را در میز مذاکرات نیز دنبال کند.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه خاطرنشان کرد: این در حالی است راهبردهایی که صرفاً بر ابزارهای قهری و فشارهای سیاسی و اقتصادی تکیه دارد، در برابر بازیگری که از ظرفیت بازدارندگی میدانی، انسجام داخلی، پشتوانه اجتماعی و ظرفیت تمدنی چند هزار ساله برخوردار است، الزاماً به نتیجه مطلوب منتهی نمیشود. اصرار بر چنین رویکردی در عمل به معنای نادیده گرفتن واقعیتهای جدیدی بود که در جریان این رویارویی پرهزینه شکل گرفت و نشان داد معادلات قدرت در منطقه را نمیتوان صرفاً از طریق تهدید یا تحمیل خواستهها در میز مذاکره مدیریت کرد.
وی با اشاره به اقدامات و رفتارهای رژیم صهیونیستی برای کارشکنی و اخلال در روند مذاکرات عنوان کرد: این رژیم با بهرهگیری از ابزارهای جنگ روانی، فضاسازی رسانهای انتشار روایتهای جعلی، ترور شخصیتی و ارعاب میکوشید فضای سیاسی پیرامون مذاکرات را ملتهب نگه دارد و مانع از شکلگیری شرایطی شود که یک توافق پایدار حاصل شود.
مزیت راهبردی برای رژیم صهیونیستی تداوم بحران است
رئیس دفتر رییس جمهور در دولت دوازدهم با تاکید بر اینکه تداوم بحران و حفظ وضعیت بیثبات برای چنین بازیگری مزیت راهبردی محسوب میشود، بیان کرد: از همین رو این رژیم تلاش داشت با اثرگذاری بر فضای ادراکی، سیاسی و اقتصادی روند گفتوگوها را از مسیر طبیعی منحرف کرده و امکان دستیابی به تفاهمی باثبات را تضعیف کند.
واعظی اظهار کرد: هدف اصلی صهیونیستها این بود که بهجای تحقق رویکرد جمهوری اسلامی ایران که از همان روز نخست بر توقف کامل جنگ تأکید داشت، نوعی آتشبس شکننده و ناپایدار شکل بگیرد که ایران را در وضعیت «نه جنگ، نه صلح» نگه دارد. چنین وضعیتی نامطلوبترین سناریو برای کشور بود؛ چراکه میتوانست هم امنیت ملی و هم ثبات اقتصادی و برنامهریزیهای بلندمدت کشور را با ابهام و فشارهای مستمر مواجه کند.
وی ادامه داد: از همین رو، تدابیر و تأکید درست جمهوری اسلامی ایران بر پایان روشن درگیری و دستیابی به توافقی مشخص و قابل اتکا، در چارچوب جلوگیری از شکلگیری یک بحران فرسایشی و مدیریتنشده قابل تقدیر است.
وضعیت نه جنگ نه صلح ابزاری برای فرسایش تدریجی کشورهاست
وزیر اسبق ارتباطات و فناوری اطلاعات معتقد است: تجربههای متعدد در منازعات منطقهای نشان داده است که وضعیت «نه جنگ، نه صلح» غالباً به ابزاری برای فرسایش تدریجی توان یک کشور تبدیل میشود، زیرا در چنین شرایطی طرف مقابل بدون پذیرش مسئولیت یک جنگ رسمی، میتواند از طریق فشارهای امنیتی، اقتصادی و اجتماعی، هزینههای مستمر بر کشور مقابل تحمیل کند.
واعظی تصریح کرد: نظام با صلابت بسیار بر هدف اصلی خود ایستادگی کرد. پیشنهادی از سوی طرف مقابل ارائه شد، اما این پیشنهاد بههیچوجه مورد پذیرش ما قرار نگرفت، چراکه در آن تلاش شده بود برخی محدودیتها و شروط ناعادلانه بر ایران تحمیل شود.
وی افزود: در مقابل، جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد مشخص و مبتنی بر واقعیتهای میدانی خود را مطرح کرد. خوشبختانه با فشاری که در عرصههای مختلف وارد شد و همچنین با مانور سیاسی و دیپلماتیکی که صورت گرفت، در نهایت پیشنهاد ایران مورد پذیرش قرار گرفت و مسیر گفتوگوها بر همان مبنا ادامه یافت.
این فعال سیاسی خاطرنشان کرد: پس از این مرحله، هیأت مذاکرهکننده به ریاست آقای دکتر قالیباف به اسلامآباد رفت. این هیأت با اتکا به پشتوانه مردم و حمایت کامل نظام، از موضع اقتدار وارد مذاکرات شد و با صراحت و استحکام از منافع ملی کشور دفاع کرد.
واعظی با یادآوری اینکه در طول مذاکرات نیز هرجا که ضرورت ایجاب میکرد، روند گفتوگوها برای انجام مشورتهای بیشتر و بررسی دقیقتر برخی پیشنهادها متوقف میشد تا تصمیمگیریها با دقت، انسجام و هماهنگی کامل میان نهادهای ذیربط انجام گیرد، تاکید کرد: در ادامه مسیر نیز همواره مشاهده میکردیم که طرف مقابل تلاش دارد از ابزار نظامی بهعنوان اهرم فشار استفاده کند تا آنچه را که در میدان جنگ به دست نیاورده، از طریق مذاکرات صلح تأمین کند.
وی تصریح کرد: طبیعی است ملتی که در میدان نبرد امتیازی نداده و در برابر فشارها ایستادگی کرده، در میز مذاکره نیز حاضر به اعطای امتیاز نخواهد شد. این موضوع از نظر ما کاملاً روشن بود، اما به نظر میرسید طرف مقابل در درک این واقعیت دچار خطای محاسباتی شده است.
قائم مقام حزب اعتدال و توسعه اظهار کرد: این روند ادامه یافت تا زمانی که حملات رژیم صهیونیستی به لبنان و حزبالله به اوج خود رسید. در این مقطع، اقدام ایران بار دیگر نشانهای روشن از قدرت و آمادگی کشور برای دفاع از منافع خود و حمایت راهبردی از محور مقاومت بود. در حالی که ترامپ بارها و در بیش از ۳۰ مورد ادعا کرده بود که توان نظامی ایران بهطور کامل از بین رفته است، جمهوری اسلامی ایران با اقتدار وارد میدان شد و نشان داد که این ادعاها بیش از آنکه مبتنی بر واقعیت باشد، بخشی از جنگ روانی و تبلیغاتی طرف مقابل است.
واعظی افزود: راهبرد جمهوری اسلامی ایران در این مقطع آن بود که این پیام روشن را به رژیم صهیونیستی منتقل کند که ایران هر لحظه آمادگی دارد در برابر هرگونه اقدام خصمانه، ضربهای متقابل و متناسب وارد کند. پس از ارائه پیشنهادهای ایران، آمریکاییها برخلاف توافقات قبلی تلاش کردند شروط جدیدی را به روند مذاکرات اضافه کنند، اما این اقدام با مخالفت قاطع ما مواجه شد.
وی بیان کرد: این مسئله در نهایت به تهدید و سپس اقدام نظامی از سوی آنان انجامید، اما پاسخ ایران سریع، قاطع و مقتدرانه بود و بازتاب آن حتی در مواضع آقای ترامپ نیز قابل مشاهده است. در نهایت آمریکاییها پذیرفتند که راهی جز حرکت به سمت تفاهم و دستیابی به توافق بر پایه همان پیشنهاد اولیه جمهوری اسلامی ایران وجود ندارد.
رییس دفتر رییس جمهور در دولت دوازدهم با قدردانی از نقش سازنده پاکستان در پروسه میانجیگری و همچنین کمکهای مؤثر قطر در این زمینه گفت: بیتردید تلاشهای دیپلماتیک این دو کشور در فراهمسازی بستر گفتوگو و کاهش تنشها بسیار موثر بود. این نوع میانجیگریها نشان میدهد که کشورهای منطقه میتوانند با اتکا به ظرفیتهای دیپلماتیک خود، در مدیریت بحرانهای منطقهای نقشآفرین باشند و روند حل وفصل مسائل را از مسیرهای منطقهمحور تقویت سازند.
