به گزارش پایگاه خبری راه وطن به نقل از ایرنا حالی بابل به عنوان شهر تالابی در ایران معرفی شد که آب خوانهای این شهرستان با چالش جدی زیست محیطی همانند ساخت و سازهای غیرمجاز، تغییر کاربری، فاضلاب شهری و صنعتی و گیاه تهاجمی سنبل آبی در معرض تهدید جدی است؛ به همین خاطر کارشناسان زیست محیطی عنوان «بابل شهر تالابی ایران» را شعاری بر روی کاغذ می دانند.
کنوانسیون بین المللی رامسر، بابل را بعد از بندر خمیر در بندرعباس به عنوان دومین شهر تالابی کشور معرفی کرد و در مردادماه سال گذشته گواهینامه شهر تالابی جهان در زیمباوه به شهردار وقت بابل تحویل شد.
شهرستان بابل که دارای ۲۰۷ قطعه تالاب و آب بندان است برخی از تالاب های این شهرستان همانند تالاب لنگور ۷۰۰ هکتار وسعت دارد و این شهرستان بیشترین تالاب و آببندانهای استان را در خود جای داده است. همه این ظرفیت ها سبب شد که بابل با همکاری سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۲۰۲۴ عنوان جهانشهر تالابی را در کنوانسیون رامسر کسب کند.
در سال های اخیر این آب خوانهای ارزشمند در شمال کشور با چالش های جدی مواجهه شد تا جایی که کارشناسان ضمن هشدار به تهدیدهای موجود، آینده تالاب ها و آب بندانهای این شهرستان را در خطر جدی نابودی عنوان کردند.
تغییر کاربردی و ساخت و سازهای بی رویه در اطراف آب بندانها که در سالهای نه جندان دور میزبان خیل بزرگی از گله های پرندگان مهاجر از گونه های مختلف بود در شرایط فعلی این ساخت و سازها محیط امنیی که پرندگان مهاجر نیاز دارند را از آنها سلب و تالاب های این خطه از شمال کم رنگ از پرندگان مهاجر شد.
تغییر کاربری و پروش ماهی در آب بندان های بابل از جمله تهدیدهای دیگری است که ساختار طبیعی این آب خوان را تغییر داد و سرمایه گذاری بخش خصوصی اجازه رشد گیاهان مفید در این آب بندانها و فرود پرندگان مهاجر را نمی دهند چرا که این امر تهدیدی برای ماهیان پرورشی محسوب می شود.
در شرایط فعلی بزرگترین چالشی که آب بندان های شهرستان بابل را با تهدید جدی مواجه می کند گیاه تهاجمی سنبل آبی یا همان شیطان آبی است که گستره وسیعی از تالاب ۴۰ هکتاری روستای آغوزبن بابل را در تسخیر خود قرار داد و با وجود این که این آب بندان حدود چهار سالی به شکلی شدید درگیر این گیاه تهاجمی است تا کنون برای پاکسازی شیطان آبی اقدامی اثر بخش انجام نشد و این گیاه تهاحمی به سرعت در حال نفوذ به دیگر آب خوانهای این شهرستان قرار دارد.
همه این آسیب ها و تهدیدها سبب شد که کارشناسان محیط زیست عنوان شهر تالابی برای بابل را شعاری بر روی کاغذ می دانند.
ساخت آب بندان در شمال کشور سابقهای طولانی دارد این سازهها، حاصل تجربه جمعی مردمی است که در فصل کشت و کار، آب کافی در اختیار نداشته و برای رفع نیازهایشان به دنبال راه چاره بودند. آنها از سالها پیش چالهای حفر میکردند تا باران را در فصل بارش یکجا جمع کرده و در زمان کشت و کار از آن استفاده کنند.
این چالهها به مرور با دستکاریهای زیادی در تالابهای طبیعی به زیستگاههای مهم آبی جایگزین در شمال تبدیل شد؛ تا جایی که شهر بابل به خاطر همین دست سازهها، به شهر آببندان شهرت پیدا کرد. اما چندی است که حریم این تالابهای مصنوعی دستخوش تغییرات گسترده و بلندمرتبهسازی شده است.
حفظ حریم آببندانها، مهمترین دغدغه فعالان محیط زیست در این روزهای جنگی کشور است. در حالی که در تابلوهای منتهی به آببندان حیدرکلا شهر بابل حریم این مجموعه ۱۵۰متر اعلام میشود و فعالان محیط زیست دست کم حریمی ۵۰ متری، برای این اکوسیستمهای دست ساز بشر قائل هستند، ساخت ساختمانهای ۱۰ طبقه، دستکاری در بافت خاک و آسفالت محوطه منتهی به آببندانها و بسیاری اقدامات دیگر، نگرانیهایی را در میان فعالان محیط زیست ایجاد کرده است. جالب آنکه حفظ حریم این تالابها بر عهده جهاد کشاورزی است.
تخریب زیست بوم آب بندانهای بابل
در این پیوند کارشناس محیط زیست اظهار کرد: در چند سال اخیر آببندانهای حوزه شهریِ بابل با مدیریت ضعیف شهرداری زمینه ای برای تخریب زیست بوم این آب خوانها فراهم شد که این امر مدلی از مدیریت غیرعلمی، سازه محور و دور از مشارکت برجای گذاشته که خطر تسریع آن به دیگر آببندانهای منطقه وجود دارد.
