به گزارش پایگاه خبری راه وطن به نقل از ایرنا محدودیت تردد شناورها از تنگه هرمز در حالی در آستانه دو ماهگی است که ذخایر انرژی در سراسر جهان قدم به قدم به شرایط بحرانی خود نزدیک تر می شود به گونه ای که از هم اکنون زنگ کاهش ذخیره سوخت هواپیماها و به دنبال آن لغو یا کاهش پروازهای هوایی به گوش می رسد.
تبعات بسته بودن تنگه هرمز به روی شناورهای کشورهای متخاصم و هم پیمانان و حامیان تجاوز آمریکا و رژیم صهیونی به خاک ایران همچنان اقتصاد جهانی را در تنگنای مدیریتی قرار داده است؛ طبق برآورد صورت گرفته از بانک سرمایهگذاری مورگان، اروپا فقط ۶ هفته سوخت هواپیمایی ذخیره دارد، آسیا نفسزنان به انتهای ذخایر انرژی نزدیک میشود، ۷۰ درصد کشاورزان آمریکایی قدرت خرید کود ندارند و تأسیسات انرژی در سراسر جهان در حال سوختن است.
پل کروگمن، اقتصاددان برنده جایزه نوبل در مقاله ای که در روزنامه نیویورک تایمز نوشت، بر این اعتقاد است که «اگر سه ماه دیگر تنگه هرمز بسته بماند، رکود جهانی نه یک تهدید، که یک واقعیت است». از زمانی که این آمارها اعلام شده، هر روز حداقل یک خبر جدید از تشدید بحران میآید؛ کشورها یکی پس از دیگری اعلام وضعیت اضطراری انرژی میکنند و صفهای بنزین در پایتختهای اروپایی و آسیایی طولانیتر از همیشه شده است.
«محمد العریان» اقتصاددان سرشناس آمریکایی نیز به تازگی هشدار داده است که «اروپا فقط ۶ هفته برای سوخت هواپیماهایش وقت دارد. بعد از آن، هواپیماها روی زمین میمانند. یعنی نه مسافر، نه بار، نه دارو، نه قطعات یدکی. فقط سکوت فرودگاهها». اما آسیا هم نفسزنان به خط پایان ذخایر انرژی نزدیک میشود. هر روز که تنگه بسته میماند، شعلههای بحران بالاتر میرود.
به همین خاطر است که شرکتهای هواپیمایی اروپایی از دو هفته پیش تعدیل نیرو را آغاز کردهاند؛ لوفتهانزا اعلام کرده اگر تا سه هفته دیگر وضعیت عادی نشود، مجبور است نیمی از ناوگان خود را زمینگیر کند. همچنین خبری که درز شده این است که شرکت بریتیش ایرویز نیز قرارداد صدها خلبان موقت را لغو کرده است. در همین حال، بازار بیمه حملونقل هوایی بهم ریخته و نرخ بیمه هر محموله هوایی ۴۰۰ درصد رشد داشته است.
«پل سنکی» تحلیلگر نفت و گاز بلومبرگ، در این باره میگوید: « حتی اگر یک معجزه شود و فردا صبح تنگه باز شود، فاجعه نفتی حداقل دو ماه ادامه دارد. چرا؟ چون ۸۰۰ کشتی در صف ایستادهاند، کسبوکارها ترسیدهاند، و ذخایر استراتژیک کشورها خیلی کمتر از چیزی است که به مردم میگویند. این ۸۰۰ کشتی فقط یک عدد نیست. هر کدام از این کشتیها حامل میلیونها بشکه نفت، گاز مایع یا مواد پتروشیمی است. کارشناسان بندری میگویند حتی اگر از فردا اجازه عبور بدهند، تخلیه و بارگیری این حجم از محموله حداقل ۴۵ روز طول میکشد. در این فاصله، پالایشگاهها خاموش میمانند و زنجیره تأمین صنعت، دارو و غذا قطع خواهد بود».
کسری ۷۰۰ میلیون بشکه ای عرضه نفت
در تحلیل دیگری، موسسه کپلر پیشبینی کرده تا پایان آوریل (۱۰ اردیبهشت)، مجموع کسری عرضه نفت به ۷۰۰ میلیون بشکه میرسد. یعنی دنیا دارد نفت را مثل آب در بیابان از دست میدهد. در همین حال، شبکه سیانان گزارش میدهد ۷۰ درصد از کشاورزان آمریکایی دیگر توان خرید کود شیمیایی را ندارند. کشاورز بیکود یعنی سفره بینان. اما بدتر از همه اینجاست، تأسیسات تولید کود و انرژی در سراسر جهان یکی پس از دیگری آتش میگیرند و میسوزند.
پل کروگمن، برنده نوبل اقتصاد ۲۰۰۸ در تحلیل خود از آینده اقتصاد جهانی معتقد است: بسته ماندن تنگه هرمز احتمالاً ماهها طول میکشد و پیشبینی صندوق بینالمللی پول درباره آثار آن بیش از حد خوشبینانه است؛ همچنین براین باور است که اگر تنگه سه ماه دیگر بسته بماند، رکود جهانی دیگر یک احتمال نیست، بلکه واقعیتی قریبالوقوع است.
وی در گفت و گویی که با نیویورک تایمز داشت، مقایسه جالبی از شرایط امروز و بحران نفت در دهه ۱۹۷۰ میلادی کرده است: «تفاوت امروز با سال ۱۹۷۳ این است که آن موقع دنیا یک جنگ جهانی را پشت سر گذاشته بود و تابآوری بالاتری داشت. امروز دنیا خسته است از کرونا، از جنگ اوکراین، از تورم. یک شوک نفتی دیگر یعنی فروپاشی اعتماد به سیستم جهانی.»
همچنین این تحلیلگر یک نکته کلیدی مطرح کرد و میگوید، روش معمول پیشبینی قیمت نفت اشتباه است. نباید از تقاضا شروع کنیم، باید از محدودیت فیزیکی عرضه شروع کنیم. یعنی جهان مجبور است نفت کمتری مصرف کند. اما برای کاهش تقاضا، فقط رکود جواب میدهد. چون هیچ جایگزین سریعی برای نفت وجود ندارد. قیمت نفت باید آنقدر بالا برود که به شدت مخرب باشد. یعنی هر چه بالاتر برود، فاجعه بزرگتر میشود.
قایق هایی که دارد سوراخ می شود!
این نکته حائز اهمیت است که آمریکا تصور میکرد با فشار حداکثری میتواند ایران را عقب بنشاند. اما نتیجه برعکس شده. حالا نه فقط ایران، بلکه کل بازار جهانی انرژی گرفتار آمده. آمریکا و متحدانش فکر میکردند اهرم فشار دست آنهاست، غافل از اینکه این اهرم دارد دست خودشان را میشکند. اروپا که همیشه خود را جزیره ثبات میدانست، امروز با ۶ هفته سوخت هواپیما فاصله دارد. فرانسه، آلمان، ایتالیا… همه در یک قایق نشستهاند و قایق دارد سوراخ میشود.
آنقدر وضعیت بغرنج شده که امانوئل مکرون رئیسجمهور فرانسه میگوید: در دوره اول ترامپ، برخی کشورهای اروپایی با این تصور که دوران ترامپ تمام خواهد شد، زیر بار تغییرات نرفتند. اما امروز واقعبینتر شدهاند. این یک لحظه بینظیر است؛ لحظهای که روسای جمهور آمریکا، روسیه و چین همگی مخالف اروپاییها هستند.
واکنش بازارهای مالی نیز حکایت از همین ترس دارد. شاخصهای سهام اروپایی در دو هفته گذشته ۱۴ درصد ریزش داشتهاند. اوراق قرضه آلمان که همیشه پناهگاه سرمایهداران بود، بازدهی منفی پیدا کرده و سرمایهگذاران دارند پول خود را به جای بانک، در انبارهای خصوصی ذخیره میکنند.
تنگه هرمز بسته است. ذخایر دارند تمام میشوند. تأسیسات انرژی میسوزند. برندگان این جنگ کسی نیست جز کسانی که از نفت سود میبرند. اما بازندگان اصلی؟ آمریکا و متحدان اروپاییاش. مکرون گفت آمریکا قابل اعتماد نیست. شاید امروز دیگر هیچ کشوری جای امنی برای اطمینان کردن نباشد. شاید تنها چیزی که باقی میماند، ترس، احتکار و انتظار برای فاجعهای است که دیر یا زود میرسد.
