روایت نخبگان آسیا در باره رهبر شهید ایران؛ از رهبری ملی تا جایگاه فراملی
به گزارش پایگاه خبری راه وطن به نقل از ایرنا جمعی از اندیشمندان و مقامهای پیشین کشورهای مالزی، اندونزی و پاکستان با تبیین ابعاد فکری، سیاسی و تمدنی آیتالله خامنهای، رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران، تأکید کردند که ایشان نهتنها یک رهبر ملی، بلکه نماد فراملی ایستادگی در برابر بیعدالتی جهانی و معمار گفتمان «مقاومت» در جهان معاصر بود.
در پی شهادت مظلومانه حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای، رهبر فقید انقلاب اسلامی، در روز شنبه نهم اسفند ماه ۱۴۰۴ بر اثر تجاوز نظامی مشترک دولت جنایتپیشه آمریکا و رژیم منحوس صهیونیستی، جمهوری اسلامی ایران در شرایطی حدود دو ماه این حادثه غمبار را پشت می گذارد که با نمایش عزم و اقتدار ملی، تمامی محاسبات معاندان را درهم ریخته و افقهای نوینی را در ادراک متحدان خود گشوده است. در چنین مقطع حساسی، جمع کثیری از شخصیتهای بینالمللی به ویژه از کشورهای مالزی، پاکستان و اندونزی، با حضور در گفتوگوهای اختصاصی با خبرنگار ایرنا، به تبیین ابعاد مختلف شخصیتی، فکری، معنوی و سیاسی رهبر شهید پرداختهاند. مرور این اظهارنظرها نشان میدهد که جهان اسلام و ملتهای آزاده جهان، شهادت ایشان را نه یک پایان، بلکه نقطه عطفی برای تحولات عمیق آینده میدانند.
نماد ایستادگی در برابر بیعدالتی جهانی
«تیان چوا»، نماینده پیشین مجلس و فعال حقوق بشر مالزی، در گفتوگو با ایرنا با اشاره به جایگاه جمهوری اسلامی ایران در حمایت از آرمان فلسطین، تصریح کرد: ایران به عنوان یکی از اصلیترین حامیان ملت فلسطین شناخته میشود و آیتالله علی خامنهای به عنوان رهبر شهید ایران، نقش تعیینکنندهای در شکلدهی به رویکرد مقاومت و ایستادگی در برابر بیعدالتی در سطح منطقهای و جهانی داشت.
چوا تأکید کرد: برای ملتها و جریانهایی که از مقاومت فلسطین حمایت میکنند، ایران یکی از قدرتمندترین حامیان حق تعیینسرنوشت فلسطینیان و مبارزه ضدصهیونیستی به شمار میرود. وی افزود: نقش رهبری ایران در هدایت سیاستها و جهتگیریهای کلان کشور، فراتر از موضوع فلسطین بوده و به نمادی از ایستادگی در برابر بیعدالتی و قدرتهای سلطهگر تبدیل شده است.
این مقام پیشین مالزیایی در ادامه با تشریح «ایده مقاومت» خاطرنشان کرد: رهبری ایران مسیر ملتسازی مبتنی بر توان داخلی و خوداتکایی را ترسیم کرده است. با وجود فشار تحریمها و تهدیدات خارجی، این رویکرد موجب حفظ عزت و استقلال جامعه ایران شده است. وی به مواضع اخلاقی رهبر شهید در شرایط جنگی اشاره و تصریح کرد: تأکید ایشان بر پرهیز از هدف قرار دادن غیرنظامیان، به ویژه کودکان، و مخالفت با استفاده از سلاحهای غیرانسانی، بازتابدهنده رویکردی اصولی در دفاع از خود است.
چوا در پایان با اشاره به مفهوم شهادت اظهار داشت: چنین رویدادهایی نه تنها موجب تضعیف روحیه ملتها نمیشود، بلکه میتواند به تقویت اراده و انسجام در مسیر عدالتخواهی بینجامد و توجه افکار عمومی جهان را به ماهیت رفتار قدرتهای سلطهگر جلب کند.
«ایده مقاومت»؛ چارچوبی فراملی و تمدنی در اندیشه رهبر شهید
دینا یولیانتی (Dina Yulianti)، دکترای روابط بینالملل از دانشگاه پادجادجاران اندونزی، با رویکردی عمیق و نظری، ایده مقاومت در اندیشه رهبر شهید را «یک ساختار ایدئولوژیک چندلایه با ابعاد الهیاتی، تاریخی و راهبردی» توصیف کرد.
وی در گفتوگو با ایرنا اظهار داشت: از منظر الهیاتی، ایده مقاومت بر این اصل استوار است که تنها خداوند دارای حاکمیت مطلق است و از این رو هرگونه سلطه انسان بر انسان باید رد شود. از نظر تاریخی نیز ریشههای این ایده به انقلاب اسلامی بازمیگردد، اما این آیتالله خامنهای بود که آن را در دوران پس از جنگ سرد و در شرایط سلطه جهانی آمریکا توسعه داده و به کار گرفت.
یولیانتی با اشاره به ماهیت مفهومی این رویکرد تصریح کرد: در این چارچوب، مقاومت صرفاً واکنشی به هژمونی نیست، بلکه نوعی شیوه اندیشیدن به شمار میرود؛ چرا که نظام بینالملل بر پایه روابط نابرابر قدرت شکل گرفته و خنثی نیست. بنابراین مقاومت، علاوه بر یک انتخاب اخلاقی، یک ضرورت فکری نیز محسوب میشود. آیتالله خامنهای همواره منازعاتی مانند مسئله فلسطین را نه به عنوان موضوعاتی محلی، بلکه به عنوان نمادهایی از بیعدالتی جهانی مطرح کردند؛ رویکردی که موجب شده مقاومت به عنوان دفاع از کرامت انسانی درک شود، نه صرفاً یک دستور کار ژئوپلیتیک.
این استاد اندونزیایی با اشاره به دامنه تأثیرگذاری این ایده خاطرنشان کرد: ایده مقاومت فراتر از مرزها و حتی تفاوتهای مذهبی عمل کرده و به زبان مشترک میان بازیگران آنچه «محور مقاومت» نامیده میشود تبدیل شده است. این ایده همچنین الهامبخش جنبشهایی در جهان جنوب، حتی خارج از جهان اسلام بوده است. وی در عین حال تأکید کرد: این تأثیرگذاری لزوماً به معنای پذیرش کامل ایدئولوژیک نیست، بلکه بیشتر در قالب یک چارچوب تحلیلی و زاویه دید عمل میکند.
یولیانتی در پایان، مهمترین مؤلفه فکری این رویکرد را «تلفیق معنویت، عقلانیت سیاسی و آگاهی تاریخی» دانست و گفت: آیتالله خامنهای در طول سالهای رهبری خود، ضمن رد هرگونه سلطه غیر از حاکمیت الهی، بر اهمیت دانش و روایت نیز تأکید داشتند؛ چرا که به باور ایشان، شکلدهی به درک مردم از جهان، در نهایت بر مسیر آینده جهان تأثیرگذار است.
تقویت مکتب مقاومت با شهادت رهبران
دکتر شریف ابو شماله، مدیرعامل بنیاد قدس مالزی، در گفتوگو با ایرنا با تأکید بر این که مقاومت یک پدیده مادی نیست بلکه «یک ایمان، یک اندیشه و یک تصمیم عمیق انسانی است»، خاطرنشان کرد: زندگی و شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی، امام سید علی خامنهای، نمونهای زنده و الگویی والا از مقاومت آزاد و ایستادگی در برابر ظلم و استکبار جهانی است.
ابو شماله ادامه داد: ایشان صرفاً یک نظریهپرداز یا حامی نبودند، بلکه رهبری صادق و عملی در مسیر مقاومت به شمار میرفتند که تا پایان عمر خود بر این مسیر پایبند ماندند و آن را با شجاعت و استقامت به پیش بردند. همین امر باعث شده است که اندیشههای مقاومت از پشتوانهای اخلاقی و معنوی برخوردار شود؛ چراکه این اندیشهها با فداکاری و ایثار آمیخته شدهاند.